Stedelijke commissie - BESTUUR EN MIDDELEN

Openbaar, muv bijlage 6

Enschede sluit het jaar 2025 af met een positief resultaat: de jaarrekening toont een overschot van 192.000 euro. Hoewel de uitkomsten per programma verschillen, is de financiële positie van de gemeente stevig en blijft het weerstandsvermogen op het gewenste niveau. Wel staan we voor uitdagingen, zoals kortingen op het gemeentefonds en stijgende zorgkosten.

Het afgelopen jaar draaide om het 700‑jarig bestaan van Enschede, het vooruitblikken richting 2050 en het versterken van de stad. Enschede zette belangrijke stappen op het gebied van bestaanszekerheid, preventieve zorg en gezondheid. Er werden bijna 1000 nieuwe woningen gebouwd en we boekten economische groei. Daarnaast investeerden we in klimaatadaptatie, vergroening, veiligheid en begrijpelijke dienstverlening. Daarmee laat Enschede zien scherpe keuzes te kunnen maken en te blijven werken aan een sociale, toekomstbestendige en aantrekkelijke stad.

Openbaar, muv bijlage 4

Het Meerjaren Perspectief Grondbedrijf (MPG) bevat de financiële vertaling van alle ruimtelijke en programmatische ontwikkelingen in het Grondbedrijf. Jaarlijks wordt voor al deze projecten op 31 december de balans opgemaakt. Het afgelopen jaar laat het navolgende beeld zien.

De vraag naar woningen, bouwkavels en bedrijfsterreinen blijft onverminderd hoog. Net als voorgaande jaren neemt de belangstelling niet af en stijgt de residuele grondwaarde – de marktwaarde van de bouwgrond die we als gemeente verkopen – verder.
Het woningaanbod van bestaande koopwoningen is toegenomen. Dit zijn met name appartementen als gevolg van het verkopen van huurwoningen door de verhuurder en rijwoningen. Ondanks deze toename blijft de markt zeer krap, wat prijsopdrijvend werkt. Overbieden is nog steeds gebruikelijk. De toename van de prijs van bestaande koopwoning in combinatie met toename van de leencapaciteit door de relatief lagere hypotheekrente en stijgende lonen zorgen ervoor dat de vraag naar nieuwbouw woningen onverminderd hoog blijft. Ontwikkelaars spelen hierop in door meer kleinere appartementen op de markt te brengen – en met name de grootschalige appartementencomplexen zijn in opmars. Netcongestie begint in toenemende mate een belemmerende factor te worden. Door het gewijzigde toetsingskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) komen naast bedrijven en kantoren ook woningen vanaf 1 juli 2026 op de wachtlijst te staan om een stroomaansluiting te krijgen. Het is onzeker welke ontwikkelprojecten nog kunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Duidelijk is wel dat toekomstige ontwikkelingen rekening moeten houden met de belasting van het elektriciteitsnet (netbewustheid). Naar verwachting zijn extra investeringen nodig op individueel woningbouwproject of per gebiedsontwikkeling.

De grondverkopen, voor woningbouwkavels voor particulier opdrachtgeverschap en bedrijventerreinen verliepen voorspoedig. Daar tegenover bleven grondverkopen voor projectmatige woningbouw achter en liet de verkoop van bouwgrond voor kantoren een lichte verbetering zien maar blijft moeizaam.
Ondanks de ontwikkelingen van kosten en prijzen stonden in 2025 de opbrengsten van de grondexploitaties niet onder druk. Gezien de huidige geopolitieke ontwikkelingen en de mogelijke toekomstige uitwerking hiervan op de kosten en opbrengsten valt niet uit te sluiten dat dit beeld kan gaan veranderen.

De diverse projecten in het MPG 2026 laten per saldo een totale verbetering zien van € 3,2 miljoen. Deze verbetering komt ten gunste van de Reserve Grondbedrijf, waardoor deze toeneemt tot € 38,0 miljoen positief per 31-12-2025. Naast de toegenomen Reserve Grondbedrijf zijn, ten opzichte van het MPG 2025, de risico’s van de grondexploitaties toegenomen. Het gaat daarbij om een bedrag van € 0,9 miljoen, waarmee de vereiste weerstandscapaciteit per 1-1-2026 uitkomt op € 18,0 miljoen.

Twente is een economisch sterke regio waar het goed wonen, werken en recreëren is. Om de Twentse kwaliteiten ook voor de toekomst vast te houden, en daarbij ruimte te bieden aan de nationale groeiopgaven, trekken we in Twente samen op. De veertien Twentse gemeenten, het rijk, de provincie en het waterschap zijn bezig met het opstellen van de verstedelijkingsstrategie “Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente”, afgekort ROS Twente. Hierin wordt onder andere beschreven welke verstedelijkingprincipes en uitgangspunten we willen hanteren om in Twente – rekening houdend met de Twentse identiteit - een schaalsprong in inwoners, wonen en arbeidsplaatsen te realiseren. Dit is nodig om ook in de toekomst een krachtige en vitale regio te blijven met sterke voorzieningen, bedrijven en kennisinstellingen.

Op de conceptversie die nu voorligt kan uw Raad wensen en bedenkingen worden ingediend. Bestuurlijk en ambtelijk is vanuit Enschede volop aan de ROS Twente bijgedragen. De inhoud van de ROS Twente is in lijn met onze omgevingsvisie. De planning is om de definitieve ROS Twente aan te bieden in het BOMIRT van november 2026.